പതിനെട്ടാം പടി: അർത്ഥം, ഇരുമുടിക്കെട്ട് നിയമം, പടി കയറുന്ന വിധി

ശബരിമല സന്നിധാനത്തിന് മുന്നിലെ പതിനെട്ട് പവിത്രമായ പടികളാണ് പതിനെട്ടാം പടി. വ്രതവും ഇരുമുടിക്കെട്ടുമുള്ള ഭക്തർക്ക് മാത്രമേ ഇതിൽ ചവിട്ടി കയറാൻ പരമ്പരാഗതമായി അവകാശമുള്ളൂ എന്ന് കേരള ടൂറിസം വകുപ്പിന്റെ ശബരിമല പേജും പറയുന്നു. ഈ ഗൈഡിൽ പടികളുടെ ഐതിഹ്യം, പ്രതീകാർഥം, ഇരുമുടി നിയമം, കയറുന്ന വിധി, പടി പൂജ, സുരക്ഷാ നുറുങ്ങുകൾ എന്നിവ നൽകുന്നു. തീർത്ഥാടനത്തിന്റെ മുഴുവൻ ക്രമത്തിന്: മണ്ഡലകാലം 2026 ഗൈഡ്.

ഈ ലേഖനത്തിൽ:

1. എന്താണ് പതിനെട്ടാം പടി?
2. ഐതിഹ്യം
3. ഓരോ പടിയുടെയും പ്രതീകാർഥം
4. ഇരുമുടിക്കെട്ട് നിയമം
5. കയറുന്ന വിധി
6. പടി പൂജ
7. സുരക്ഷാ നുറുങ്ങുകൾ
8. പടി കയറിയ ശേഷം
9. സംശയങ്ങൾ

എന്താണ് പതിനെട്ടാം പടി?

ശ്രീധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ശ്രീകോവിലിലേക്ക് നയിക്കുന്ന പതിനെട്ട് പടികളാണിത്. ആദ്യം കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത പടികൾ ജീർണിക്കാതിരിക്കാൻ പിന്നീട് പഞ്ചലോഹം (അഞ്ച് ലോഹങ്ങളുടെ കൂട്ട്) കൊണ്ട് ആവരണം ചെയ്തു എന്നാണ് വിവരണം. ‘പതിനെട്ട്’ എന്നാൽ 18, ‘പടി’ എന്നാൽ സോപാനം. തീർത്ഥാടനത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാന നിമിഷമായാണ് ഭക്തർ ഈ പടികൾ കയറുന്നതിനെ കാണുന്നത്.

ഐതിഹ്യം

പ്രചാരത്തിലുള്ള കഥ പ്രകാരം അയ്യപ്പൻ തന്റെ വളർത്തച്ഛനായ പന്തളം രാജാവിനോട് തനിക്ക് പതിനെട്ട് പടികളോടുകൂടിയ ക്ഷേത്രം പണിയണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു (കേരള ടൂറിസം). ഇത് ഐതിഹ്യമാണ്, ചരിത്രരേഖയല്ല. ഇതിനാൽ പടികൾ കയറുക എന്നത് പ്രതീകാത്മകമായി ജീവിതത്തിലെ പതിനെട്ട് തടസ്സങ്ങളെ മറികടക്കുന്നതായി ഭക്തർ കരുതുന്നു.

ഓരോ പടിയുടെയും പ്രതീകാർഥം

മറ്റ് വ്യാഖ്യാനങ്ങളും പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. പതിനെട്ട് പുരാണങ്ങൾ, പതിനെട്ട് ലോകങ്ങൾ, ശബരിമലയ്ക്ക് ചുറ്റുമുള്ള പതിനെട്ട് മലകൾ, അയ്യപ്പൻ ശത്രുക്കളെ നേരിടാൻ ഉപയോഗിച്ച പതിനെട്ട് ആയുധങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ പല വിശ്വാസങ്ങളുണ്ടെന്ന് കേരള ടൂറിസം പേജ് തന്നെ പറയുന്നു. അതിനാൽ ‘ഇതാണ് ഒരേയൊരു അർത്ഥം’ എന്ന് പറയാനാവില്ല.

ഇരുമുടിക്കെട്ട് നിയമം

• വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ച് ഇരുമുടിക്കെട്ട് ശിരസ്സിൽ വഹിക്കുന്നവർക്കാണ് പടി ചവിട്ടാൻ അവകാശം. വ്രതവിവരങ്ങൾക്ക്: വ്രതനിയമങ്ങൾ; മാലയിടുന്ന വിധി.
• ഇരുമുടിക്കെട്ടിൽ എന്തെല്ലാം വേണം, കെട്ടുനിറ എങ്ങനെ എന്നറിയാൻ: ഇരുമുടിക്കെട്ടും കെട്ടുനിറയും.
• ഇരുമുടിക്കെട്ടില്ലാതെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നവർക്ക് ദേവസ്വം മറ്റൊരു വഴി (ഫ്ലൈഓവർ വഴി) ഒരുക്കാറുണ്ട്. ഈ വർഷത്തെ ക്രമീകരണം ദേവസ്വം അറിയിപ്പ് നോക്കി ഉറപ്പാക്കുക.
• ആദ്യമായി പോകുന്നവർ: കന്നി അയ്യപ്പന്മാർ കൂടി വായിക്കുക.

പടി കയറുന്ന വിധി

1. ക്യൂവിൽ ശാന്തമായി മുന്നേറി ശരണം വിളിക്കുക. തിരക്ക് കൂട്ടുകയോ മറ്റുള്ളവരെ തള്ളുകയോ ചെയ്യരുത്.
2. ഇരുമുടിക്കെട്ട് ശിരസ്സിൽ ഉറപ്പിച്ച് കയ്യിലെ സാധനങ്ങൾ ഒതുക്കി പിടിക്കുക.
3. പരമ്പരാഗതമായി പടിയിൽ തൊട്ട് വന്ദിച്ച് വലതുകാൽ ആദ്യം വച്ച് കയറണമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. സ്ഥലത്തെ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയും ഗുരുസ്വാമിയുടെയും നിർദേശം പാലിക്കുക.
4. ചിലർ ദേവസ്വം ക്രമീകരിച്ച സ്ഥലത്ത് തേങ്ങ ഉടയ്ക്കുന്ന പതിവ് പാലിക്കാറുണ്ട്. നിശ്ചിത സ്ഥലത്ത് മാത്രം ചെയ്യുക.
5. കയറിക്കഴിഞ്ഞാൽ നിന്നുപോകാതെ മുന്നോട്ട് നീങ്ങുക; പുറകിൽ വരുന്നവർക്ക് സ്ഥലം നൽകുക.

പടി പൂജ

പതിനെട്ട് പടികളെയും ദീപവും പൂക്കളും പട്ടും സമർപ്പിച്ച് തന്ത്രിയുടെയും ശാന്തിക്കാരുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ മന്ത്രജപത്തോടെ ആരാധിക്കുന്ന വഴിപാടാണ് പടി പൂജ. ഇത് വഴിപാടായി ബുക്ക് ചെയ്യാൻ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ ഔദ്യോഗിക നിരക്കും ക്രമവും നോക്കുക. ഇടനിലക്കാർക്ക് പണം നൽകരുത്. തങ്ക അങ്കി ഘോഷയാത്ര സന്നിധാനത്തെത്തുമ്പോൾ പതിനെട്ട് പടി കയറിയാണ് സോപാനത്തിൽ തന്ത്രിയും മേൽശാന്തിയും ഏറ്റുവാങ്ങുന്നത് (ഓൺമനോരമ, 2025): തങ്ക അങ്കി, മണ്ഡലപൂജ.

സുരക്ഷാ നുറുങ്ങുകൾ

• പടികൾ കുത്തനെയുള്ളതും തിരക്കേറിയതുമാണ്. പ്രായമായവരും കുട്ടികളും ഒപ്പമുള്ളവരുടെ കൈ പിടിച്ച് സാവധാനം കയറുക.
• ഇരുമുടിക്കെട്ട് ഭാരം കുറച്ച് ഒരുക്കുക; പ്ലാസ്റ്റിക് ഒഴിവാക്കുക.
• പോലീസും ദേവസ്വം ഉദ്യോഗസ്ഥരും നൽകുന്ന നിർദേശങ്ങൾ മാത്രം പിന്തുടരുക. ബുക്ക് ചെയ്ത സ്ലോട്ടിൽ എത്തുക: വെർച്വൽ ക്യൂ ബുക്കിങ്.
• ക്ഷീണമോ നെഞ്ചുവേദനയോ തോന്നിയാൽ ഉടൻ സഹായം തേടുക.

പടി കയറിയ ശേഷം

പടി കയറി കൊടിമരത്തിന് സമീപമെത്തി ശ്രീകോവിൽ ദർശനം നടത്തുന്നു. നെയ്യഭിഷേകം, അഴിയിൽ നെയ്ത്തേങ്ങയുടെ തോട് സമർപ്പിക്കൽ എന്നിവ ദേവസ്വം ക്രമമനുസരിച്ച് നടക്കും. തുടർന്ന് ശാസ്താവിനെ വണങ്ങിയ ഭക്തർ മാളികപ്പുറത്തമ്മയെ വണങ്ങണമെന്നാണ് പാരമ്പര്യം: മാളികപ്പുറം ക്ഷേത്രം. സാധാരണയായി ഭക്തർ പതിനെട്ടാം പടി വഴിയല്ല ഇറങ്ങുന്നത്; ഇറക്കത്തിനുള്ള വഴി ദേവസ്വം നിർദേശിക്കും.

സംശയങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും

ആർക്കൊക്കെ പതിനെട്ടാം പടി കയറാം?

വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ച് ഇരുമുടിക്കെട്ട് ശിരസ്സിൽ വഹിക്കുന്ന ഭക്തർക്കാണ് പരമ്പരാഗതമായി അവകാശം. ഇരുമുടിക്കെട്ടില്ലാത്തവർക്ക് ദേവസ്വം ക്രമീകരിക്കുന്ന മറ്റൊരു വഴിയാണ്.

പതിനെട്ടാം പടിയിൽ എത്ര പടികളാണ്?

പതിനെട്ട് പടികളുണ്ട്; ഇവ പഞ്ചലോഹ ആവരണമുള്ളവയാണ്.

പതിനെട്ട് പടി എന്തിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു?

പഞ്ചേന്ദ്രിയങ്ങൾ (5), അഷ്ടരാഗങ്ങൾ (8), ത്രിഗുണങ്ങൾ (3), വിദ്യ, അവിദ്യ എന്നതാണ് പ്രധാന വ്യാഖ്യാനം. പുരാണങ്ങൾ, ലോകങ്ങൾ, മലകൾ എന്നീ വ്യാഖ്യാനങ്ങളുമുണ്ട്.

പടി പൂജ എന്താണ്?

പതിനെട്ട് പടികളെയും ദീപം, പൂക്കൾ, പട്ട് എന്നിവ സമർപ്പിച്ച് ആരാധിക്കുന്ന വഴിപാടാണ്.

ഉറവിടങ്ങൾ

• കേരള ടൂറിസം: പതിനെട്ടാം പടി (Pathinettampadi)
• ഓൺമനോരമ: തങ്ക അങ്കി സന്നിധാനത്തെത്തി (ഡിസംബർ 26, 2025)
• ഗുരുസ്വാമിമാരുടെയും തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെയും നിർദേശങ്ങൾ

തീർത്ഥാടന യാത്രയിലെ മറ്റ് ലേഖനങ്ങൾ

വ്രതം തുടങ്ങി മകരവിളക്ക് വരെയുള്ള ഓരോ ഘട്ടത്തിനും പ്രത്യേക ഗൈഡ് ഉണ്ട്. മുഴുവൻ വിവരങ്ങൾ ഒരിടത്ത്: മണ്ഡലകാലം 2026 ഗൈഡ്. ദർശന ബുക്കിങ്ങിന്: വെർച്വൽ ക്യൂ ബുക്കിങ്.

• 1. വ്രതം
• 2. മാലയിടൽ
• 3. ഇരുമുടിക്കെട്ട്
• 4. എരുമേലി പേട്ടതുള്ളൽ
• 5. കന്നി അയ്യപ്പൻ
• 6. പതിനെട്ടാം പടി (ഈ ലേഖനം)
• 7. മാളികപ്പുറം
• 8. തങ്ക അങ്കി, മണ്ഡലപൂജ
• 9. മകരവിളക്ക്

About The Author

Vathmeeki

See author's posts